GÖÇMEN FOTOĞRAFÇILARIN UYUMU
Amerikan fotojurnalizmi 1930'lu yıllardaki gelişimini bir ölçüde Adolf Hitler'e borçludur. Nazizmin iktidara gelmesiyle ülkelerinden kaçmak zorunda kalan, çoğu Yahudi fotoğrafçılar, göçmen geldikleri yeni ülkeye Avrupa fotojurnalistik pratiklerini taşımışlardır. Black Star'ın işlevlerinden biri de bu göçmen fotoğrafçıların dillerini bilmediği, iş yaşamı pratiklerinden habersiz olduğu ABD'de yeni yaşamlarına uyum sağlaması yönündedir.
Black Star kurucularından tümü Almanya'da alanlarında tanınmış kişiler olduğundan, çoğu göçmen fotoğrafçının ilk durağı Black Star fotoğraf ajansıydı. Ajansa başvuran fotoğrafçı iş sahibi oluyor, fotojurnalistik çevreleri tanıma olanağı buluyor ve dil öğreniyordu. Pek çoğu, ülkelerindeki mal varlıklarını geride bırakarak ABD'ye parasız geldiklerinden, Black Star'ın sağladığı bu olanaklar, göçmenler için bulunmaz bir nimetti. Black
Star'ın fotoğrafçılarla yaptığı sözleşmeler, birkaç ay ile bir yıl arasında
değişiyordu. (16)
Göçmen fotoğrafçıların çoğu, ülkelerinde iyi bir eğitim görmüş, çokça yolculuk yapmış, Avrupa'da pek çok basın kuruluşunda profesyonel deneyim kazanmış ve fotojurnalizme, başka alanlarda öğrenim görüp geçmiş olmalarına karşın, 1929 bunalımının sonuçlarının halen hissedildiği Amerikan ekonomisinde iş bulma olanakları ancak sıradan işlerle sınırlıydı.
BLACK STAR VE LIFE DERGİSİ İLİŞKİSİ
Black Star fotoğraf ajansı kurulduğu tarihten 1960'lara kadar ABD ve dışında çok sayıda dergi ve gazeteye hizmet verdi. Ancak bunlar arasında Lİfe
en önemlisiydi. Black Star'ın Life dergisiyle kurduğu ilişkide dergiye en önemli katkısı, bu dergi ile ilişkileri sürdüren Kurt Kornfeld'in
Life dergisi editörlerini eğitip, onlara foto röportaj tekniğinin kullanılması
gerekliliğini göstermesiydi. (17)
Yayınlanışının ikinci yılında Life Dergisinde
kadrolu olarak çalışan sadece on fotoğrafçı vardı. Haftalık olarak yayınlanan
derginin her sayısı için yaklaşık iki yüz fotoğraf gerekiyordu. Kadrolu
fotoğrafçıların bu talebi karşılaması mümkün olmadığından, dergi, New York'ta
yerleşik fotoğraf ajanslarından yararlanmak zorundaydı. Black Star ve Life
ilişkisi, derginin yayına başlamasından sekiz ay önce kuruldu. Life dergisinin
yayıncısı Time Inc. ile yapılan anlaşmaya göre Black Star, bu yayın grubuna
foto röportajlar ve fotoğraflar sağlayacaktı. Life dergisinin ikinci sayısından
başlayarak Black Star ajansından sağlanan fotoğraf kredileri dergide düzenli bir
şekilde yayınlanmaya başladı. (18)
Black Star Life ilişkisinin başlamasında ajans kurucularından Ernst Mayer'in ayrı bir rolü vardır. Eski bir ajans sahibi olarak aralarında Dr. Paul Wolff ve Fritz Goro'nun da bulunduğu birçok Fransız ve Alman fotoğrafçının fotoğraflarını ABD'de satış iznine sahip olan Mayer, bu fotoğraflardan bazılarını 1936 yılı başında Time Inc.'ye götürür. Time yöneticileri Mayer'in götürdüğü fotoğrafların hemen tümünün yayın haklarını satın alırlar. Bu girişim sayesinde, Black Star, Time Inc. ile iyi koşullarda bir anlaşma imzaladı. Black Star ile Time Inc.
arasında yularca sürecek başarılı birlikteliğin ilk adımıydı bu.(19)
Time grubuna bağlı olarak çalışan ve grup yayınlarına her kaynaktan fotoğraf sağlamakla yükümlü Pictures Inc. şirketinin, yürütülmesinin pahalı olduğu gerekçesiyle kapatılması, Life dergisi ile aralarında Black Star'ın da bulunduğu fotoğraf ajansları arasında daha güçlü ilişkiler kurulmasını sağladı. Fotoğraf talebinin bağımsız ajanslardan sağlanması Time Inc.
için daha ucuz bir yoldu.(20)
Black Star'ın kendi fotoğrafçılarının yanı sıra, farklı ülkelerde, özellikle Avrupa'da sağlam bağlantıları vardı. Kurt Safranski'nin Alman resmi haber ajansı Deutscher Verlag'taki bağlantıları sayesinde kurulan özel ilişki sonucu, ajansa neredeyse her gün, Alman ordusunun paketler dolusu fotoğrafı yağıyordu. ABD'nin İkinci Dünya Savaşı'na girmesi öncesi bu fotoğraflar, Life editörlerinin çok İlgisini çekmişti. Varılan bir anlaşma sonucu, bu fotoğrafların yayın haklarını satın alan Life dergisinde 1930'lu yılların sonlarında çok sayıda "D.V. from B.S." (Black Star aracılığıyla Deutcher Verlag'dan)
ibaresi yer almıştı.(21)
Life dergisinin fotoğraf editörlerinden Wilson Hicks, 1952 yılına kadar dergide çalışan fotoğrafçıların dörtte birinden çoğunun, 1930'ların sonlarıyla, 1940'ların başında Avrupa'dan ABD'ye göç eden fotoğrafçılar olduğunu belirtir. Bu Avrupalı fotoğrafçıların en az yarısı şu veya bu şekilde Black
Star ajansı ile ilişki içinde olmuştur.(22)
Almanya'daki durumun tersine, Life dergisinin ciddi rakipleri yoktu. Bu nedenle Life dergisi ilgilenmediği takdirde, Black Star'ın seçenekleri sınırlıydı. Bu arada Life dergisi, fotoğraflar için, diğer dergilerden daha çok para ödüyordu. Fotoğraflar için daha iyi bir vitrindi. Haftalık olduğu için de güncel fotoğraflar okuyucuya daha hızlı
ulaşıyordu. Ajansın satışlarının dörtte biri Life'a
yapılıyordu. (23)
Life dergisinin ilk iki yılı incelendiğinde, en az bir Black Star fotoğrafçısının fotoğrafının yer almadığı çok az sayı görülür. Bu iki yıllık sürede dergide yayınlanan foto röportajlardan üçü, Severin, Weber ve Seymour'un imzalarını taşır. Ayrıca yine aynı sürede, üç Life kapağı da Black Star fotoğrafçıları tarafından çekilmiştir. Life'ın ilk iki yılında, o yıllarda Black Star'da çalışan, Fritz Goro, Kurt Severin, Wolfgang Weber, Frİtz Henle, Victor De Palma, Herbert Gehr ve David Seymour, Life'ın fotoğrafçının portresiyle birlikte kısa bir tanıtıcı yazının yer aldığı fotoğraf kredisi sütununda yer almışlardır. Life'ın 1937 sonbaharında yayınlanan bir sayısında, ağırlıklı olarak Black Star fotoğrafçılarının çalışmaları sergilendi. Bu sayıda yer alan Amerikan Lejyonuna ilişkin altı sayfaya yayılan ana foto röportaj, dört Black Star fotoğrafçısının çalışmalarından oluşuyordu. Bu fotoğrafçılar Victor De Palma, Fritz Henle, Robert Capa ve Fritz Goro
İdi.(24)
Ajans komisyonunu ödememek için Black Star fotoğrafçılarının Life tarafından çalınması sık görülen bir olgu idi. Black Star aracılığıyla tanınan bir fotoğrafçı, kendini ispatladığında, Life, fotoğrafçının doğrudan dergi için çalışmasını İstiyordu. Black Star'dan Life'a geçen fotoğrafçılar arsında, Fritz Goro, Andreas Feininger, Herbert Gehr, Walter Sanders, Fritz Henle, Werner Wolff, Philippe Halsmann, W. Eugene Smith, Ernst Haas, Charles Steinheimer, Burk Uzzle, Vories Fisher ve Bili Ray sayılabilir.(25) Fotoğrafçıların Life dergisine transferlerinin tek nedeni daha çok para kazanma arzusu değildi. Life fotoğrafçısı olmak çok prestijliydi.
Amerikan resimli haber dergilerinin sayısı arttıkça, fotoğraf ajansları da çoğalmaya başladı. 1930'ların sonu ile 1940'lı yılların başında Underwood & Underwood, Acme, Keystone ve International gibi ajanslar da Life dergisine fotoğraf sağlıyorlardı. Ancak fotoğraf ajansları arasında Black Star'a en ciddi rakip, yine bîr Alman göçmeni olan ve Avrupa'da bu alanda kazanan Leon Daniel tarafından 1936 yılında New York'ta kurulan Pix ajansıydı.(26)
1940'lı yılların ikinci yarısından başlayarak Black Star, yeni bir rakiple uğraşmak zorunda kalacaktı. Bu yeni ajans, 1947 yılında döneminin tanınmış fotoğrafçıları tarafından kurulan ve fotoğraf ajansları arasında kısa süre içinde çok ayrı bir yer edinmeyi başaracak olan Magnum ajansı idi.
ÖNCESİ İÇİN TIKLAYINIZ
Bu değerli çalışma, MERTER ORAL'ın
"Weimar Cumhuriyeti`nden günümüze fotoğraf ajanslarının fotojurnalizme katkıları" başlıklı doktora tezinde yer almaktadır.
KAYNAKÇA:
(1) Chapnick Howard:
,Truth Needs No Ally: Inside photojournalism, University of Missouri Press,
Columbia, 1994,s. 110
(2) Smith, Cynthia Zoe: Emigre Photography in America, Contributions of German
Photojournalism From Blac Star Picture Agency to Life Magazine, 1933-1938, UMI
Dissertation Services, Ann Harbour, 1998, s. 105
(3) a.g.e,s. 10
(4) Howard Chapnick (1994), s. 115-116
(5) Hendrik Neubauer, Black Star, 60 Years of Photojournalism, Könemann, 1997,
s. 11
(6) Cynthia Zoe Smith (1998), s. 113
(7) a.g.e. s. 119-120
(8) a.g.e. s. 118
(9) Kaynak Kongre Kütüphanesi web sitesi, vAvw.loc.org, George Grantham Bain ile
ilgili ayrıntılı bilgi için bkz,Emma H. Little, "The
Father of News Photography. George Grantham Bain", Picturescope, vol.20, autumn
1972, pp. 125-132
(10) Cynthia Zoe Smith (1998), s. 110
(11) a.g.e. s. 123-124
(12) a.g.e, s. 3
(13) a.g.e. s. 124
(14) a.g.e. s. 51
(15) a.g.e. s. 203
(16) a.g.e, s. 123
(17) a.g.e. s. 124
(18) a.g.e. s. 105-106
(19) a.g.e. s. 114-115
(20) a.g.e. s. 107
(21) a.g.e. s. 109 10
(22) a.g.e. s. 106-107
(23) a.g.e. s. 118
(24) a.g.e. s. 116-117
(25) a.g.e. s. 125-126
(26) a.g.e, s. 126
|