WASHINGTON
POST, THE NEW YORK TIMES VE ASSOCIATED PRESS'TEN
FOTOĞRAF KULLANIMIYLA İLGİLİ ETİK İLKELER
Çeviri: Umur
Koçak Semiz
Washington Post - Fotoğraf
Görüntülerinin İşlenmesi Politikası
"Okuyucularımız, bir olayın doğru
kaydedilmesi konusunda fotoğraflara güvenirler. Fotoğraflarda okuyucuları
yanıltacak ya da bu olayların doğruluğunu saptıracak şekilde değişiklikler
yapılması kesinlikle yasaktır. Kontrastın ayarlanması ve siyah-beyaz (gray scale)
gibi geleneksel karanlık oda tekniklerine ise izin verilmiştir. Fotoğraf
görüntülerinin işlenmesine olanak tanıyan yeni teknolojiler, gerçekle kurmaca
arasındaki çizgiyi bulanıklaştırmıştır. Washington Post, gerçek olayları
saptırmamak ya da fotoğraf kolajının veya görüntünün gerçek olayları
betimlediğini ima etmemek kaydıyla bu teknolojilerin kullanımına izin verir.
1. Fotoğraf, bir olayın kaydedilmesini
sağlayan araç olarak güven kazanmıştır. Bu güvene asla ihanet etmemeliyiz. Haber
fotoğraflarının içeriğini asla değiştirmemeyi bir politika olarak benimsedik.
Bu, görüntüye herhangi bir şeyin eklenmemesi ya da uygun olmayan konumdaki bir
el ya da ağaç dalı gibi şeylerin çıkarılmaması anlamına gelir. Daha iyi bir
görüntü elde etmek amacıyla normal kontrast ayarlamalarına ve siyah-beyaz (gray
scale) tekniğinin kullanılmasına izin verilir.
2.
Fotoğraflarda siluetler, biçimsel çarpıtmalar, açılı görüntüler ve fotoğraf
üzerindeki metinler. Siluetlerin, sıkça kullanılmaması gerekir -genellikle de bu
hak özel konulara ayırılır. Biçimsel çarpıtmalardan ve fotoğrafları belirli bir
açıya eğmekten ne pahasına olursa olsun kaçınmak gerekir. Nadiren başlık ya da
fotoğrafaltı yazısı, fotoğrafın üzerine bindirilebilir. Kullanımla ilgili
herhangi bir şüphe söz konusuysa fotoğraf ya da haber müdürlerine ya da
yardımcıların danışılması gerekir. Kimi durumlarda yönetici editöre ve idari
editöre de başvurulabilir.
3. Fotoğrafların hiciv, dedikodu ya da
görsel oyunlar için tamamen ya da kısmen kullanımı ve fotoğraf kolaj kullanımı,
koşullu olarak kabul edilebilir. Fotoğrafların, kolaj sanat çalışmalarında
kullanımına sadece açıklayıcı amaçlar için izin verilir. Bu, izlenimsel ya da
yoruma açık sanat eserlerinin öyküleriyle sınırlanmalıdır. Bu, haberleri
içermez; fotoğraf ya da haber müdürlerinin ya da onların yardımcı editörleri
tarafından önceden onaylanması gerekir. Aynı zamanda yönetici editör ve yazı
işleri yönetmenin de onayı gerekebilir.
4. Dijital fotoğraflarda değiştirme.
Yeni görüntü türleri yaratmak için teknoloji kullanımı, sadece bu tür bir
kullanım kurgusal imge eseri olduğunda kabul edilebilir. İçeriğin gerçek
olmadığını açıklamak için başlık kullanmak gerekiyorsa o görüntüyü kullanmamız
gerekir.
5. Değiştirme Kararı. Bir fotoğrafı değiştirme fikri oluştuğunda bir
gerçeklik kontrolü yapın. Bu, gerçekten iyi bir fikir mi? Okuyucuların kafası
karışır mı? Diğerleri bu ironi ya da görsel oyunu anlar mı? Ya da şu kuralı
benimseyebilirsiniz: topu üstteki editörlere atın. "
New York Times - Güvenilirliğimizle
İlgili İlkeler
"New York Times'ın muhabirleri,
editörleri, foto muhabirleri ve diğer tüm haber çalışanlarının ortak ve temel
gayesi, gazetenin güvenirliğini korumaktır. Gazetenin haber, yazı işleri ve
idari yöneticileri, 1998 yılında ortak bir açıklama yapmıştır: "En büyük
gücümüz, Times'ın itibarı ve ünüdür. Bu itibarla ünü baltalayacak ya da
zayıflatacak her şeyden kaçınmak ve artırmak için de elimizden gelen her şeyi
yapmak zorundayız."
Halkın bazı gazetecilerin ve bazı
gazetelerin tarafsızlığı, doğruluğu ve güvenirliğiyle ilgili giderek artan bir
biçimde ve hatta haklı şüphelere kapıldığı bir dönemde, Times'ın ve kadrosunun,
okuyucuların inancını ve haberlerimize güvenini sarsabilecek herhangi bir şey
yapmamasını garantilemek için olası en yüksek standartları sağlaması zorunludur.
Bu, çalışanların fiili ya da açık bir
çıkar çatışması doğurabilecek ve böylece gazetenin etik duruşunu tehdit
edebilecek herhangi bir etkinlikten kaçınmak için tetikte olması anlamına gelir.
Bu, aynı zamanda her gün uyguladığımız gazeteciliğin, iftiranın ötesinde olması
gerektiği anlamına gelir.
Bir haberin herhangi bir kısmını tahrif
etmenin hoş görülmeyeceğini ve böyle bir durumun otomatik olarak işten atılma da
dahil olmak üzere disiplin cezasıyla sonuçlanacağını hatırlatmaya gerek yok.
Ancak haber sektöründeki sürekli artan kontrol ortamında belirli bazı
uygulamalar hakkında bazen ortaya çıkabilen sorunları çözümlemek için aşağıdaki
ilkeler önerilmiştir. Bulardan, fotoğraf ve görüntülere ilişkin olanları
aşağıdadır :
Gerçekliği betimlemek amacıyla
sayfalarımızda yer alan görüntüler, her açıdan gerçek olmalıdır.
Bir görüntü, tekrar düzenlenemez,
tersine çevrilemez ya da çarpıtılamaz; herhangi bir kişi ya da bir şey eklenemez
ya da çıkarılamaz (konuyla ilgisi olmayan dış kısımların çıkarılması için kabul
edilen kesme uygulaması buna dahil değildir).
Renk düzenlemeleri ya da fotoğrafların
siyah-beyaz'a çevrilmesi, eskiden görüntülerin karanlık odada işlenmesi
sırasında kullanılan karanlık odada maskeleme tekniklerinde olduğu gibi temiz ve
doğru bir kopya elde etmek için zorunlu olan durumlarla sınırlanmalı ve en az
düzeyde uygulanmalıdır.
Haber fotoğraflarında poza izin
verilmez. Kolajlar, montajlar, portreler, moda ya da dekorasyon resimleri, hayal
ürünü kurgu durumları ve bir aletin nasıl kullanılacağına dair resimlerdeki
müdahalemiz, okurun yanlış anlamasına neden olmamalı ve kesinlikle kandırma
amacı gütmemelidir. Eğer ufacık bir şüphe dahi varsa müdahalemiz başlıklar ve
notlarla açıklanmalıdır. İstisnai durumlarda şüpheli durumlar ve öneriler için
tasarım müdürüne, genel yayın müdürüne ya da haber bölümüne danışılması gerekir.
"
Associated Press - Fotoğraf Düzenleme
Politikası
"Fotoğrafların elektronik olarak
işlenmesiyle ilgili politikamız üzerine aşağıda verilen açıklama, yüksek hızla
fotoğraf iletimi ve dijital fotoğraf işlenmesinin başlangıcında 1990 yılında
yayınlanmıştır. O zaman olduğu gibi bugün de hala geçerliliğini korumaktadır.
Elektronik görüntüleme, fotoğrafların
düzenlenmesinde neyin etik olduğuna dair yeni soru işaretleri oluşmasına neden
olmuştur. Soru yeni olabilir ama yanıtları, eski değerlerde bulabiliriz. Basitçe
söylemek gerekirse Associated Press, fotoğrafları değiştirmez. Fotoğraflarımızın
daima gerçeği anlatması gerekir.
Bilgisayar, fotoğrafların
düzenlenmesinde oldukça gelişmiş bir araç haline geldi. Bilgisayar, bizi
maskeleme gibi zor anlaşılır baskı tekniklerinin kullanıldığı
kimyasal karanlık odaların dışına çıkardı. Günümüzde bu terimlerin yerini
"görüntü işleme" ve "zenginleştirme" gibi kavramlar aldı. Bu tür kapsamlı
terimlerin yanlış yorumlanabileceği bir dönemde sınırları yeniden belirlememiz
ve bazı temel ilkeleri tekrar etmemiz gerekir.
Bir fotoğrafın içeriği, ASLA
değiştirilmez ya da işlenmez. Sadece yakma, maskeleme, tonlama ve kesme gibi
standart baskı yöntemlerinin kabul görmüş kurallarına izin verilir.
Rötuş, normal çiziklerin ve toz
zerrelerinin kaldırılmasıyla sınırlandırılmıştır.
Orijinale uygun bir kopya elde etmek
için renk düzeltilmesi yapılmadan önce ciddi bir biçimde düşünmek gerekir.
Anormal renk ya da tonlama durumlarının başlıkta açıkça belirtilmesi gerekir.
Renk düzenlemesi, her zaman en az düzeyde olmalıdır. Bu tür konularla ilgili
aklınızda herhangi bir soru işareti oluştuğunda derhal kıdemli bir editöre
danışmalısınız.
Associated Press'in haber
fotoğraflarının bütünlüğü en önemli önceliğimizdir. Hiçbir şey, Associated
Press'in saygınlığından önce gelemez."
Kaynak:
www.poynter.org
Katkılarından dolayı Melih Zafer
Arıcan'a teşekkürler.
|