World Press Photo (Dünya Basın Fotoğrafı Yarışması) Sonuçları Üzerine…

Jonathan Jacques Louis, 21, and Alexander Semyonov, 25.World Press Photo 2015 ödülü Mads Nissen’in eşcinsel çift Jon ve Alex’in özel anını kadrajladığı bu fotoğrafa verildi.

2015 World Press Photo (Dünya Basın Fotoğrafı) yarışmasının sonuçları bir gümbürtüyle Amsterdam’da açıklandı. Bombanın patladığı yer Türkiye – Suriye sınırı. Şanlıurfa’nın Yumurtalık köyü yakınında, Tilşehir tepesinden yükselen duman bulutu ve alev topu, IŞİD militanlarını vuran hava saldırısının fotoğrafında… O fotoğraf, AFP fotomuhabiri Bülent Kılıç’a, bu sene World Press Photo’da birincilik ödülünü de kazandığı sıcak haber (spot news) kategorisinde üçüncülük ödülünü de getirdi.

Sınırdaki patlamayı haber fotoğrafçılığının zirvesinde bu üçüncü görüşümüzdü. Üç ayrı kare, tek fotoğrafçı, Türkiye için bir büyük gurur. Önce Time dergisi Bülent Kılıç’ı yılın en iyi haber ajansı fotoğrafçısı olarak belirlediğinde Tilşehir tepesinden bir kareyle açtı yayımladığı seçkiyi; kızıl bir duman, az bir alev: http://time.com/3611797/bulent-kilic-wire-photographer-of-2014/

Sonra, Pictures of the Year International (POYi), Missouri Gazetecilik Okulu’nda yapılan Yılın Fotoğrafları Uluslarası yarışmasının jürisi Bülent Kılıç’ın objektifinden Tilşehir tepesine o hava saldırısını gösteren bir diğer kareyi sıcak haber (spot news) kategorisinde birinci seçti. Kapkara bir duman, sıçrayan közler ve biraz daha alev: http://poyi.org/72/06/index.php

Tilşehir tepesinden üçüncü Bülent Kılıç karesini ise World Press Photo taçlandırdı. Az biraz duman, bir cehennem ateşi: http://www.worldpressphoto.org/awards/2015/spot-news/bulent-kilic/101?gallery=2900401

Bülent Kılıç’ın World Press Photo’nun aynı kategorisinde birincilik aldığı aşağıdaki fotoğrafı ise Tilşehir karesinin bir anlamda tam tersi. Onbeşinde katledilen Berkin Elvan’ın cenazesi sonrası, İstiklal caddesinde yanıbaşında polisler, yaralı bir kızkardeşimizin yüzündeki yorgun direniş. Bakışı objektifi delip geçiyor. Tilşehir karesi ne kadar sıcak ve turuncuysa, bu Bülenç Kılıç karesi o kadar serin ve mavi. Sınırdaki tepe ne kadar uzaksa, o kızın gözleri o kadar yakın. Patlamanın fotoğrafı ne kadar gümbürtülüyse, Taksim’deki bu kare o kadar sessiz.


Bir genelleme yaparsak, basın fotoğrafçılığının prestijli yarışmalarında spotların önünü “sessiz” karelerden çok, şiddet içeren fotoğraflar doldurur. Geçen senenin Dünya Basın Fotoğrafı seçilen John Stanmeyer’in telefon sinyali arayan Afrikalı göçmenler silüeti, sessiz istisnalar arasında yerini almıştı. Bu sene de bu eğilim devam etti; sessiz bir başka kare tüm kategoriler arasından yükselip yılın Dünya Basın Fotoğrafı ödülüne layık görüldü. Danimarkalı fotoğrafçı Mads Nissen’in eşcinsel bir çift olan Jon ve Alex’in özel bir anını sığdırdığı, Rusya’da LGBT bireylerin yaşam zorluğuna dikkat çeken kare yılın Dünya Basın Fotoğrafı seçildi: http://www.worldpressphoto.org/awards/2015/contemporary-issues/mads-nissen Nissen fotoğrafaltına “18 Mayıs 2014, St. Petersburg, Rusya. Eşcinsel çift Jon, 21, ve Alex, 25, özel bir anlarında. Rusya’da yaşam, lezbiyen, eşcinsel, biseksüel ve trans (LGBT) bireyler için giderek zorlaşıyor. Cinsel azınlıklar yasal ve sosyal ayrımcılığa, muhafazakar dinci ve milliyetçi grupların taciz ve hatta şiddet içeren nefret suçu saldırılarına maruz kalıyorlar” diye yazmıştı.

World Press Photo jüri üyesi, Vogue Italia ve L’Uomo Vogue kıdemli fotoğraf editörü Alessia Glaviano, değerlendirmenin ruhuna dair “bugün teröristler propaganda için şiddet içerikli görseller kullanıyorlar. Daha ince, yoğun ve düşünceli bir şeyle karşılık vermeliydik,” dedi. Bir başka jüri üyesi, AFP Ortadoğu ve Kuzey Afrika fotoğraf müdürü Patrick Baz ise “bu seneki yarışma aşk ve nefret ile, barış ve savaş ile ilgili, ve bunun anlatmak için kan ve yıkıma ihtiyacınız yok” sözünü bir tweet’le duyurdu.

This #wpph15 is about love and hate, peace and war and you don’t need blood and destructions to describe that. #photojournalism

— patrickbaz (@Patrick_Baz) February 12, 2015

Sonuçlar ekseninde fotomuhabirliği etiği üzerine

Bu yıl da World Press Photo yarışmasının sonuçlarının duyurusu, geçen sene olduğu gibi fotoğraf işlemede fotomuhabirliği etik kurallarının altının çizilmesine vesile oldu. Geçen senenin sonuçları açıklandığında aynı meseleyi fotomuhabiri.com’da “100 Haber Fotoğrafından 8’i Hileli” başlığı altında ele almıştık: http://www.fotomuhabiri.com/?p=5171

World Press Photo bu yıl yaptığı yazılı açıklamada ise sondan bir önceki turda dijital dosyaların işlenişine dair yaptığı incelemeler sonucunda ödül kazanma potansiyeli olan sözkonusu fotoğrafların yaklaşık yüzde 20’sinin diskalifiye edildiğini duyurdu. Yarışma sekreteri David Campbell ilgili fotoğrafçılara diskalifikasyon sebebini mektupla bildirdiklerini belirtti.

Geçen sene sekiz olan diskalifikasyon yüzdesinin bu sene 20’ye çıkmış olması, basın fotoğrafçılığında hilenin iki buçuk kat arttığını, fotomuhabirlerinin yarı yarıya ahlak erozyonuna uğradığını söylemeye pek tabi ki yetmez. Keza, jüri üyelerinin bu sene daha katılaştığı, kalplerinin iki kat sertleştiğini de söylemek gülünç olur. Gözleme dayalı, naçizane şöyle bir yorum yapılabilir: dijital fotoğraf makinelerinin yaygınlaşması, telefona kamera girmesiyle fotoğrafın popülerleşmesi ve İnternet sayesinde paylaşım mecralarının artmasıyla eskiye nazaran çok daha fazla insan deklanşöre basıyor. Bir telefon reklamında romantikleştirildiği şekliyle artık milyonlarca “fotomuhabiri” var!

Oysa fotomuhabiri, fotoğrafçıdan önce gazeteci olmalı. İster okulda, isterse mesleğin içinde öğrenmiş olsun, habercilik etik kurallarını en yukarıda tutmalı. World Press Photo’da ödül kazanma hırsıyla, bile bile bu yolu seçmiş olanlar mutlaka vardır. Maalesef mesleğin tarihinde bilinen vakalar var. Tahminimiz ve temennimiz ise, diskalifiye edilenler arasında kötü niyetten ziyade mesleki formasyon eksikliğinden ötürü, fotoğraf işlemede David Campbell’ın deyişiyle “sınırı aşmış” olanların çoğunlukta olması.

Nedir bu sınırlar? Fotomuhabiri.com’da “Gazeteciliğin Photoshop’la İmtihanı” ile anlatmıştık:  http://www.fotomuhabiri.com/?p=4905

Patrick Baz’ın yarışma sırasında attığı bir başka tweet bu tahmin ve temennimize denk düşüyor: “oraya gidiyorsun, hayatını riske ediyorsun, büyük iş başarıyorsun, neden Photoshop’la berbat ediyorsun?”

You go there, you risk your life you do a great job, why do you ruin it with photoshop? #wpph15 #photojournalism

— patrickbaz (@Patrick_Baz) February 10, 2015

Herhalde tüm bu riskleri alan kişi fotoğrafçıdan önce ve öte gazeteci ise verdiği emeği bilgisayar başında ziyan etmeyecektir. Haber fotoğrafında estetik sadece idealdir, doğruluk ise mecburidir!

Sait Serkan Gürbüz
Twitter: @GurbuzPhoto
Instagram: @sasegu

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>