Fotoğraflar beleş, Getty’ye yerleş!

gettylisans700

Otomobillerin dışı, sinemaların kapısı ve camekanlardan sonra şimdi de Getty’nin fotoğrafları bedava. Ruhun şad olsun, Orhan Veli, filmden dijitale geçtik ama hala bedava yaşıyoruz, bedava!

Dünyanın önde gelen fotoğraf ajanslarından Getty Images, Mart ayının ilk haftasından itibaren 35 milyon fotoğrafını ticari olmamak kaydıyla ücretsiz kullanıma sundu. Hayır, Getty 30 Mart yerel seçimlerinde yeniden aday değil ve onu bir dönem daha seçmemizi istemiyor. Peki bayram değil, seyran değil, ajans bizi neden öptü?

Ajansın iş geliştirme, içerik ve pazarlamadan sorumlu kıdemli başkan yardımcısı Craig Peters “çevrimiçi telif ihlallerinin boyutunun farkına varmaya başladık. Sosyal medya ve otoyayımcılık platformları sağolsun, özünde bugün her birey bir yayıncı. İnternet’te içerik bulmak ve sağ-tıklayıp faydalanmak muazzam kolay,” diyor.

Peters, son birkaç yılda Getty’ye ait fotoğrafların bu yöntemle akıl almaz boyutlarda kullanıldığını söylüyor. “Kullanılan fotoğraflar filigranlı (watermark’lı) da değil; genelde lisanslı abonelerimizin sayfalarında ya da çevrimiçi görsel arattırılarak bulunuyor. Elimizdeki veriler bu tip ihlallerin çoğunluğunun telif ve lisanslama hakkında hiçbir şey bilmeyen otoyayımcı kişilerce yapıldığını gösteriyor. Zaten, içerik ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir bütçeleri de yok,” diye belirtiyor.

Bu sorunu çözebilmek için, Getty alışılmadık bir strateji seçmiş. Ticari amaçla kullanmamak kaydıyla fotoğrafları kendi İnternet sayfanıza iliştirebilmenizi sağlayan kodları kopyalayıp yapıştırabiliyorsunuz. Aynı, Youtube videolarının İnternet sayfalarındaki kullanımı gibi. Bu şekilde iliştirilen fotoğraf hem Getty imzasını gösteriyor, hem de Getty Images lisanslama sayfasına bağlantı içeriyor.

Tabi 35 milyon sayısı ayaklarınızı yerden kesmesin; Getty’nin bu yeni hizmetini inceleyip, konu hakkında bir makale yazan Harvard Üniversitesi Nieman Gazetecilik Laboratuvarı direktörü Joshua Benton’a göre arşiv devasa, lakin delikler büyük. Benton, bolca geleneksel stok fotoğrafın yanında editoryal haber fotoğraflarının kısıtlı olduğu izlenimini edinmiş.

Dur, bir de ben bakayım diyorum ve hop, AFP foto muhabiri Bülent Kılıç’ın geçen hafta 15′lik Berkin’in cenazesinden sonra çıkan olaylarda bu kızkardeşimizin gözlerinden yansıyan zulmü yakaladığı güçlü fotoğrafını buraya yapıştırıyorum:

Nasıl yapılıyor diye soran olursa: gettyimages.com adresindeki arşivde fotoğrafı buluyoruz. Fotoğrafın küçük imgesine tıklayıp lisanslama sayfasını açıyoruz. Fotoğrafın sağ alt köşesinde sırasıyla Twitter kuşu, Tumblr t’si ve </> simgeleriyle ikonlaştırılmış iliştirme (embed) butonları var. Fotoğrafı İnternet sayfamıza ya da blogumuza yerleştirebilmek için gereken koda </> butonuna tıklayarak erişebiliyoruz.

Benim dikkatimi çeken nokta, (yazıyı kaleme aldığım) günün haber paketlerindeki fotoğraflarda iliştirme bağlantısının bulunmadığı. Bir gün öncesinin (16 Mart tarihli) fotoğraflarında ise, örneğin Kırım referandumu karelerinde, iliştirme kodu mevcut. Yani, Getty yine bizi düşünmüş, fotoğraflar çok sıcakken dilimizi yaksın istememiş. Biraz soğutup, öyle servis ediyorlar.

Bunun yanında, pek tabi, ajans kodlu iliştirme vasıtasıyla kullanımınız hakkında veri toplama hakkını saklı tutuyor. Facebook’a, Instagram’a, Twitter’a, hatta Yahoo’ya ya da Google’a ve daha nicelerine saçtığımız verileri düşününce, azıcık da Getty’ye vermekle verileri sıfırlamayız, hatta kalan veriyle ev bile alabiliriz.

Getty, bir de reklam gösterme hakkını saklı tutmuş. O mu nasıl olacak? Uygulamasını görmedik ama şöyle bir senaryo uydurabiliriz: hamburger yemek istiyorsunuz ama sağlıklı da besleneyim diyorsunuz, o zaman içeriği sağlıklı malzemelerle değiştirin; örneğin, et yerine ızgara mantar koyun diye bir blog makalesi yazdınız, hop, bu rokalı, domatesli, peynirli mantar burger fotoğrafını yapıştırdınız:

Getty, burger fotoğrafı kullandınız diye tutup ileride fotoğrafın yanında bir McDonald’s ilanı göstermeye başlayabilir. Velhasıl sağlıklı beslenmenin bayraktarlığını yaptığınız blogunuz bir anda fast food markalarıyla bezenebilir. Ya da inşaat mühendisliği ile ilgili yazdığınız blogda kullanacağınız Eiffel kulesinin yapım aşamasındaki fotoğraf ziyaretçilerinize Fransa turu satmaya çalışabilir:

Nihayetinde ne demiş devlet büyükleri, her şeyin bir şeyi var!

Sait Serkan Gürbüz
Twitter: @GurbuzPhoto
Instagram: @sasegu

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>