Gezi Parkı’nın ikon fotoğrafı : Kırmızılı Kadın

Reuters ve Türkiye’nin en tecrübeli foto muhabirlerinden Osman Örsal, Gezi Parkı gösterilerinin ikinci gününde öyle bir fotoğraf çekti ki, Türkiye’de yaklaşık 15 gündür süren, Dünya kamuoyunda da büyük yankı uyandıran Taksim Gezi Parkı Protestolarını tek bir karede özetledi.

 

Reuters Foto Muhabiri Osman Örsal’ın Taksim Gezi Parkı’nda eylemlerin 2. gününde çektiği fotoğraf.

Fotoğrafı artık bilmeyenimiz yok, Gezi Parkı’na yapılması planlanan Topçu Kışlası’nı protesto eden göstericilerden birinin yüzüne, kırmızı bir elbise giyen Ceyda Sungur’a, bir polis memuru yakın mesafeden biber gazı sıkıyor. Gazın etkisiyle saçları uçuşan Sungur kaçmak yerine sanki hiç etkilenmemiş gibi yerinde sabit duruyor. Örsal da bu anı donduruyor.

Reuters Foto Muhabiri Osman Örsal

Gezi Parkı’nda ve tüm Türkiye’de gün geçtikçe dalga dalga büyüyen gösterilerin bu noktalara gelmesinde de etkisi olduğu konuşulan bu tek kare üzerine The New York Times, Washington Post gibi dünyanın en saygın gazeteleri makaleler yazdı, Peta Pixel ve The Poynter Institute başta olmak üzere fotoğraf kültürü yayınları yapan kuruluşlar yazılar yayınladı, Daily Mail, LA Times, NBC ve bazı diğer gazeteler bu kareyi çok az fotoğrafa atfedilen ”ikonik” kelimesi ile ödüllendirdi, Örsal Wikipedia, Ekşi Sözlük gibi dijital sözlüklerde geniş yer bulmaya başladı.

Biz de fotomuhabiri.com olarak, şimdiden Cumhuriyet tarihinin en önemli fotoğraflarından biri arasına giren ve uzun yıllar unutulmayacak bu fotoğraf karesi hakkında yazılanları size derleyelim istedik. Neredeyse 20 yıldır tanıdığım yakın arkadaşım Osman, malesef kendi fotoğrafları hakkında  sohbet dışında konuşmayı tercih etmiyor. Biz de, hakkında yazılanlar ve yaptığımız kısa sohbette akılda kalanları birkaç not ile yayınlayalım dedik.

 

Reuters Blog’da Fotoğrafın Kısa Hikayesi

Örsal, Reuters’ın blogunda yayınlanan yazıda fotoğrafla ilgili çok kısa açıklamalarda bulunmuş:

”Bu tip protesto gösterilerine gitmeden önce mutlaka bir hazırlık yapıyorum. Kollarımı kapatan bir kıyafet giymek ve tabiki bir gaz maskesini yanıma almak ilk yaptıklarım.

Uzun yıllardır basın fotoğrafçılığı yaptığım için bu tecrübeye sahip çoğu meslektaşım gibi artık hem tecrübe hem de sezgisel olarak polisin müdahale edip edemeyeceğini, biber gazı kullanıp kullanmayacağını anlıyorum. Benzeri toplumsal olaylarda ona göre yerimi alıp bekliyorum.

Bu olayda da böyle oldu. (Tabi Örsal o fotoğrafı çektiği gün olay daha kitlesel boyutlara ulaşmamıştı). Gezi Parkı’nda eylemcilerle polis karşı karşıyaydı. Kendime göre yerimi aldım ve bekliyordum. Biber gazı kullanılmaya başladıktan sonra 3-4 kare çektim. Gaz maskesi kullansanız bile 3-4 kareden sonra çekmeye devam etmek herkes için zordur. Biraz daha çekmeye devam ettik. Gösteri bittikten sonra çevrede insanların yüzüne limon sürdüğünü gördüm. Limonun gaz etkisini azaltıcı olduğu söyleniyor. Fakat kırmızılı kadını etrafta göremedim. Muhtemelen yüzünü yıkamak ve bir dahaki eyleme hazırlanmak için bir yerlere gitti.

 

NBC Kırmızılı Kadın’ı Yüzyılın En Önemli 3 Protesto Fotoğrafı Arasında Gösterdi

Amerikan yayın kuruluşu NBC de ”Kırmızılı Kadın”ı son yüz yılın en önemli protesto fotoğrafları arasında gösterdi. Örsal’ın fotoğrafını, 1989′da Çin’de AP’den Jeff Widener’in çektiği Tiananmen Meydanı’ndaki ”Tank Adam” ve 1967′de Vietnam Savaşı protestoları sırasında Başkent Washington’da WashPost foto muhabiri Bernie Boston’ın ”Çiçeğin Gücü” fotoğrafıyla birlikte yayınlayan NBC, ”Turkey’s Lady in Red” başlığıyla verdiği kare için, ”Bazıları diğerlerinin aksine geri adım atmazlar, hatta meydan okuyarak bir adım ileri atarlar.

Tank Adam / Jeff Widener, AP ———– Çiçeğin Gücü / Bernie Boston, WP ———– Kırmızılı Kadın / Osman Örsal, Reuters

 

Washington Post : Fotoğraf Protestoların Bir Özeti

ABD’nin en önemli gazetelerinden Washington Post ise yayınladığı makalede bu karenin Gezi Parkı eylemlerini çok iyi özetlediğini belirtti.

Yazıda, ”Kırmızılı Kadın, Gezi Parkı eylemlerini ve polisin şiddet kullanımını özetliyor. İkonik bir kare haline gelen Kırmızılı Kadın ve fotoğraf karesindeki diğer iki kadın Türkiye’nin Ortadoğulu değil, Avrupalı yüzünü gösteriyor. Kırmızılı kadın mesaisi bitince eyleme gelmiş modern bir gence benziyor. Kırmızılı Kadın ve polis arasındaki enerji büyüleyici. Türkiye’nin bir özeti gibi bu enerji. Genç kadın öfkeleri giderek büyüyen Türkleri gösterirken, polis de öfkenin karşısındaki hükümeti temsil ediyor. Polis kimse için bir tehlike olmadığı açıkça belli olan bir kişiye orantısız bir güç kullanıyor. Ve kadının duruşu. Kafa çok hafifçe çevrilmiş ama kırmızılı kadın yerini koruyor. Eylemci ne polise saldırıyor ne de kaçıyor. İşte bu an bu fotoğrafı ölümsüz kılıyor”

 

Peta Pixel : Bir Fotoğraf Nasıl Sembol Haline Gelir

Ünlü fotoğraf sitesi Peta Pixel de Osman Örsal’ın fotoğrafıyla ilgili bir yazı yayınlayarak fotoğrafın hikayesini anlattı. Reuters’ın fotoğrafın bir ikon haline gelmesinden sonra yayınladığı devam karelerini de yazıda gösteren Peta Pixel, Ceyda Sungur’un biber gazını suratına yemesine rağmen yerinden bir adım dahi atmadığı anın efsane olduğunu belirtti.

Pete Pixel, Örsal’ın objektifine yansıyan fotoğrafın önceki ve sonraki devam karelerini de yayınladı.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yazıda, polisin Kırmızılı Kadın’a ve arkadaşlarına göz yaşartıcı biber gazı sıkıp tazyikli su atıncaya kadar sıradan bir barışçıl eylem olduğu, bu andan itibaren ise barışçıl eylemin bir halk isyanına dönüştüğü belirtildi. Fotoğrafın o kırılma anını sembolize ettiğini, bunun da bir ikon olmasında önemli olduğu ifade edildi.

 

Kırmızılı Kadın Ceyda Sungur Sunday Telegraph’a konuştu

Kırmızılı Kadın’ın bir beze çizilen resmi İzmir’de Kordonboyu’nda.

Kırmızı elbisesi, omzundaki alışveriş çantası ve arkaya savrulan saçlarıyla, Türkiye’nin dört bir yanına yayılan Gezi Parkı protetoslarının sembolü haline gelen Ceyda Sungur da aynı Örsal gibi konuşmayı sevmiyor. Pek çok gazete, ajans ve televizyon kanalının konuşmak istediği Sungur herkesi geri çevirmiş. Sungur, İngiliz The Sunday Telegraph gazetesine yaptığı kısa açıklama pek çok gazetede yankı buldu.

Gazete, yazlık giysisiyle polisin biber gazına maruz kalan Sungur’un fotoğrafını, ‘fındığı bir çekiçle kırmaya’ benzetirken, polisin ortaya koyduğu sert müdahalenin altını çizdi.

Kendisini ‘mütevazi bir kadın olarak’ tanımlayan Sungur, ‘sadece büyük bir halk hareketinin parçası olduğunu ve yüzlerce kişinin maruz kaldığı duruma düştüğünü’ söyledi.

Bugünlerde Gezi Parkı protestolarında yaralananlar için kurulan seyyar bir klinikte çalışan Sungur, ”Bana sorarsanız protestolar ifade özgürlüğü ve halkın gücünü temsil ediyor. İnsanlar, ilk kez olarak sahip oldukları gücün verdiği güveni hissediyor. Her şeyi değiştirebileceklerine inandıkları güce sahipler” dedi.

 

 

Osman Örsal hakkında

Örsal başından yaralandı

 20 yıla yakın bir süredir foto muhabirliği yapan Osman Örsal, gazeteciliğe İzmir’de başladı. Yeni Asır’da foto muhabirliği yaparken 1996′da İstanbul’a gelen Örsal Akşam Gazetesi’nde çalıştı. Ardından Amerikan Associated Press’e geçen ve uzun yıllar bu kurumda basın fotoğrafçısı olarak çalışan Osman Örsal, 5 yıla yakın bir süredir de Reuters adına İstanbul merkezli olarak Türkiye’de görev yapıyor.

Kırmızılı Kadın fotoğrafı bir anda Türkiye ve Dünya gündemine oturan ve olay olan Örsal’ın kendi ”başına” da bir olay geldi. Örsal, bu fotoğrafı çektikten sonra da Taksim Meydanı’ndaki eylemleri izlemeye devam etti. Kırmızılı Kadın fotoğrafından 2 gün sonra polisin eylemcilere başka bir müdehalesi sırasında kafasına isabet eden bir gaz bombası kapsülü ile yaralanan Örsal, Taksim İlk Yardım Hastanesi’ne kaldırılarak tedavi edildi. Olaylar sırasında Örsal gibi başka foto muhabirleri de yaralandı. 

 

 

 

Fotoğrafın ve Hikayesinin yer aldığı bazı uluslararası medya linkleri

The Telegraph

Guardian

NBC (2. yazı)

Huffington Post

Washington Post

Irish Times

BBC

Yahoo News

The Globe And Mail

New York Daily News

Reuters Blog

 

 

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>